• Η αυτοεξέταση των μαστών

    Η αυτοεξέταση των μαστών είναι μια πολύ σημαντική διαδικασία στην πρόληψη του καρκίνου του μαστού. Είναι μία από τις βασικές εξετάσεις που συμπληρώνουν τον προληπτικό  έλεγχο.
    Ο λοιπός έλεγχος είναι ο υπερηχογραφικός, ο μαστογραφικός (με αναλογική ή ψηφιακή μαστογραφία ή με τομοσύνθεση) και τέλος η μαγνητική μαστογραφία.
    Ενώ όμως οι παραπάνω απεικονιστικές εξετάσεις πραγματοποιούνται από εξειδικευμένα διαγνωστικά κέντρα και υπό τη παρακολούθηση κάποιου ειδικού ιατρού, η αυτοεξέταση των μαστών πραγματοποιείται από εμάς στο οικείο περιβάλλον του σπιτιού μας.

    Αυτό που έχει σημασία να καταλάβουμε είναι ότι πραγματοποιούμε την αυτοεξέταση, όχι για να ανακαλύψουμε τον όγκο, άλλα για να μάθουμε την μορφολογία του μαστού μας. Αυτό σημαίνει ότι προσπαθούμε να κατανοήσουμε όλα τα αδενικά στοιχεία του μαστού. Αυτή είναι μια διαδικασία που απαιτεί χρόνο και υπομονή για να έχουμε το επιθυμητό αποτέλεσμα.

    Πότε λοιπόν είναι ο κατάλληλος χρόνος για να πραγματοποιήσουμε την αυτοεξέταση των μαστών; Επειδή ο μαστός είναι ένας αδένας ο οποίος έχει ορμονικούς υποδοχείς η αυτοεξέταση των μαστών πρέπει να γίνεται σε συγκεκριμένες ημέρες του κύκλου.

    Στις γυναίκες που έχουν έμμηνο ρύση οι πιο κατάλληλες ημέρες για την αυτοεξέταση των μαστών είναι η όγδοη (8η) με τη δέκατη (10η) ημέρα του κύκλου. Πρώτη ημέρα του κύκλου είναι η πρώτη ημέρα που βλέπουμε αίμα και επομένως η εξέταση πρέπει να γίνει οχτώ ημέρες μετά.

    Οι γυναίκες που βρίσκονται στην εμμηνόπαυση, δεν έχουν τις ίδιες ορμονικές μεταβολές που έχει μια γυναίκα με έμμηνο ρύση, γι’ αυτό πρέπει να κάνει την αυτοεξέταση των μαστών της μια συγκεκριμένη ημέρα το μήνα την ίδια για κάθε μήνα (π.χ. 1η του μηνός).

    Αυτή η σταθερότητα στην ημέρα της αυτοεξέτασης εξασφαλίζει και  τη σταθερότητα των κλινικών ευρημάτων.

    Αφού προσδιορίσαμε το χρόνο που  πρέπει να πραγματοποιείται η αυτοεξέταση των μαστών, ας περιγράψουμε τώρα τη διαδικασία. Η αυτοεξέταση χωρίζεται σε δύο φάσεις. Στην επισκόπηση, δηλαδή στο τι βλέπουμε, και στη ψηλάφηση, δηλαδή στο τι ψηλαφούμε.

    • Η επισκόπηση

    Καθόμαστε λοιπόν γυμνές από τη μέση και πάνω, μπροστά σε έναν καθρέπτη στις εξής στάσεις :

    α)με τα χέρια κατεβασμένα κάτω παράλληλα με το σώμα,

    β) με τα χέρια τοποθετημένα στη μέση,

    γ) με τα χέρια πίσω από τον αυχένα,

    και παρατηρούμε και στις τρεις στάσεις τα παρακάτω πέντε

    a)   Παρατηρούμε τους μαστούς μας για να δούμε ότι έχουν το ίδιο μέγεθος. Ξέρουμε ότι ο αριστερός μαστός είναι λίγο μεγαλύτερος και πιο πτωτικός από τον δεξί μαστό. Αν δούμε λοιπόν ότι έχει δημιουργηθεί  μια ανισομαστία  απευθυνόμαστε στο ιατρό.

    b)   Παρατηρούμε τους μαστούς μας να δούμε αν προβάλει κάποιος όγκος. Το πρώτο σύμπτωμα με την εμφάνιση κάποιου όγκου στο μαστό δεν είναι συνήθως ο πόνος αλλά ο όγκος ο ίδιος.

    c)   Παρατηρούμε τους μαστούς μας να δούμε αν υπάρχει εισολκή σε αυτούς, που σημαίνει ένα βαθούλωμα στο δέρμα που καλύπτει το μαζικό αδένα.

    d)   Παρατηρούμε τους μαστούς μας να δούμε αν υπάρχει εισολκή της μίας ή και των δύο θηλών. Αυτό το κλινικό εύρημα εκτιμάται εάν είχαμε φυσιολογικές προβάλουσες θηλές μέχρι τώρα και ξαφνικά έχουν «τραβηχτεί» προς τα μέσα. Αντίθετα δεν εκτιμάται σε γυναίκες που ανέκαθεν είχαν θηλές που δεν πρόβαλλαν από τη θηλέα άλω.

    e)   Τέλος, παρατηρούμε το δέρμα που περιβάλλει τους μαστούς μας. Αν υπάρχουν π.χ. αλλοιώσεις στο δέρμα από χρόνιους τραυματισμούς από τη μπανέλα του στηθόδεσμου , ή αν το δέρμα έχει υφή φλοιού πορτοκαλιού.

    Όταν λοιπόν παρατηρήσουμε αλλαγές από την προηγούμενη αυτοεξέταση  τότε απευθυνόμαστε στον  ειδικό ιατρό.

    • Η ψηλάφηση

    Η ψηλάφηση μπορεί να γίνει σε  όρθια θέση στο ντουζ, ή στο δωμάτιο ή ξαπλωμένη στο κρεβάτι. Ο τρόπος εξέτασης δεν αλλάζει ανάλογα με τη θέση. Το μόνο που πρέπει να προσέξετε αν προτιμήσετε να πραγματοποιήσετε την εξέταση ξαπλωμένη είναι να τοποθετήσετε ένα μαξιλάρι πίσω από τη πλάτη σας, έτσι ώστε να προβάλει ο μαστός σας μπροστά. Τι γίνεται τώρα  αν η εξέταση πραγματοποιηθεί στο ντουζ ή στο δωμάτιο; Στο ντουζ υπάρχει το νερό και το σαπούνι που βοηθάει  το χέρι να γλιστράει και να έχει  καλύτερη αίσθηση του μαστού. Από την άλλη στο κρεβάτι που ξαπλώνεις και χαλαρώνεις πραγματοποιείς την εξέταση με μεγαλύτερη σχολαστικότητα. Επομένως στη μία υπερέχει η ποιότητα, στην άλλη ο χρόνος, εσείς θα αποφασίσετε ποια μέθοδος σας ταιριάζει περισσότερο.

    Τώρα θα προσπαθήσω να σας εξηγήσω πως μπορείτε να κάνετε την αυτοεξέταση. Ας υποθέσουμε ότι θέλουμε να εξετάσουμε τον αριστερό μαστό. Τοποθετούμε το αριστερό μας χέρι πίσω από τον αυχένα και η ψηλάφηση πραγματοποιείται με το δεξί  χέρι και συγκεκριμένα με τα δάχτυλα προτεταμένα. Φανταζόμαστε το μαστό σαν ένα ρολόι και ξεκινάμε από την κορυφή που αντιστοιχεί στη  δωδέκατη ώρα. Με κυκλικές κινήσεις ψηλαφούμε κάθε «ώρα» ξεχωριστά. Αυτή η εξέταση μπορεί να πραγματοποιηθεί κυκλικά, ακτινωτά (δηλαδή από τη θηλή προς τη περιφέρεια του μαστού) και τέλος από κάτω προς τα πάνω. Δεν πρέπει να ξεχάσουμε να εξετάσουμε όλες τις ώρες. Την ίδια διαδικασία θα ακολουθήσουμε για το δεξί μαστό μας.

    Τώρα θα πούμε τι θα καταλάβουμε από τη ψηλάφηση.

    Την πρώτη φορά που θα τη πραγματοποιήσουμε δεν θα καταλάβουμε και πολλά. Τη δεύτερη φορά, θα προσπαθήσουμε να θυμηθούμε τι πιάσαμε τη πρώτη φορά, τη τρίτη τι πιάσαμε τη δεύτερη και ούτω καθ’ εξής. Κάπου μεταξύ της έκτης με έβδομης προσπάθειας θα αρχίσουμε να αντιλαμβανόμαστε τα ψηλαφητά ευρήματα του μαστού μας. Οποτεδήποτε λοιπόν νιώσουμε κάτι που δεν το είχαμε ψηλαφήσει προηγούμενα θα απευθυνθούμε στον ειδικό ιατρό.

    Πρέπει να καταλάβουμε ότι αυτή είναι μια προσπάθεια που πρέπει να πραγματοποιείται κάθε μήνα αν θέλουμε να έχουμε τα επιθυμητά αποτελέσματα.  Πρέπει επίσης να θυμόμαστε ότι η αυτοεξέταση είναι μέρος του προληπτικού ελέγχου. Άρα δεν πρέπει λοιπόν να ξεχνάμε να πραγματοποιεί μια ψηλάφηση το χρόνο και ένας ειδικός ιατρός, να πραγματοποιείται ένα υπερηχογράφημα μαστών μια φορά το χρόνο, να πραγματοποιείται η πρώτη μαστογραφία σε ηλικία των 35 ετών και μετά σε ηλικία 38 ή 40 ετών και από εκεί και πέρα κάθε χρόνο.

    Τέλος, κρίνοντας από το ατομικό και το οικογενειακό ιστορικό σας, ο ιατρός σας θα αποφασίσει τι περαιτέρω εξετάσεις θα πρέπει ή δεν θα πρέπει να πραγματοποιηθούν.

     

     

    Leave a reply →